Twee veranderversterkers

In ons brein spelen allerlei mechanismen een rol die we handig kunnen inzetten om verandering te bevorderen.

  • Neurotransmitters (chemische stofjes) kunnen contacten tussen hersencellen versterken en versnellen. Ook zorgen ze ervoor dat we meer open staan voor verandering.
  • Een ander handig hulpmiddel is het spiegelneuronensysteem. Spiegelneuronen zijn een specifiek soort hersencellen die het gedrag van anderen weerspiegelen in ons eigen brein. Onze hersenen zijn op dezelfde manier actief als wanneer de persoon de handeling zelf zou uitvoeren.

Lees meer over neurotransmitters en spiegelneuronen

Neurotransmitters

Neurotransmitters versnellen contact
De neurotransmitters dopamine en oxytocine zorgen ervoor dat we meer open staan voor verandering.

De neurotransmitters dopamine en oxytocine zorgen ervoor dat we meer open staan voor verandering. Ze creëren een beweging ergens naartoe.

Dopamine, ook wel het natuurlijk beloningssysteem van ons brein genoemd, is een stofje dat bijvoorbeeld vrijkomt bij een gevoel van trots, nieuwsgierigheid en zelf ontdekken.

Oxytocine speelt een belangrijke rol bij het verbinden van sociale contacten met prettige gevoelens. Het wordt aangemaakt bij positief onderling contact, gevoel van vertrouwen en verbondenheid. Hoogstwaarschijnlijk speelt oxytocine een belangrijke rol bij het verminderen van stress.

Een andere neurotransmitter is adrenaline. Adrenaline houdt ons op scherp en creëert een beweging ergens vandaan.

Adrenaline is onderdeel van het stress-systeem van ons brein. Het komt vrij bij angst en stress, maar ook bij woede, pijn en fysieke arbeid. Adrenaline kan schadelijk zijn als het in te grote hoeveelheden of gedurende te lange tijd vrijkomt, maar in beperkte mate verhoogt het de alertheid en geeft het meer energie.

Rob
‘… Ik had de neiging te weinig stil te staan bij successen en deze al zeker niet te vieren. Als ik wel kijk naar wat ik gerealiseerd en geleerd heb, voel ik me beter (dopamine), leer ik meer omdat ik meer open sta voor nieuwe ervaringen. Eigenlijk past die ook erg goed bij mij: ik ben van nature een nieuwsgierig mens.’
Rob / 35 jaar, getrouwd, vader van 2 kinderen, leidinggevende bij een multinational.
Rob
‘… Ik wil weg van het schuldgevoel als vader, echtgenoot, of opdrachtgever onvoldoende aanwezig te zijn. Ik herken nu wanneer ik niet echt aanwezig ben in een situatie, maar in mijn hoofd met andere dingen bezig ben. De beloning die ik mijzelf in het vooruitzicht stel, is de ervaring in verbinding te zijn met de mensen waar ik om geef. Door de aanmaak van oxytocine ervaar ik minder stress en ben ik ook sensitiever voor mijn omgeving.’
Rob / 35 jaar, getrouwd, vader van 2 kinderen, leidinggevende bij een multinational.
Spiegelneuronen

Spiegelneuronen geven het voorbeeld
Spiegelneuronen spelen een belangrijk rol bij het leren van nieuwe vaardigheden.

Spiegelneuronen zijn een relatief recente ontdekking in het brein. Onderzoek naar de werking en functie is nog in volle gang. We nemen aan dat ze een rol spelen bij het begrijpen en interpreteren van gedrag van anderen. Ze zijn ook belangrijk bij het leren van nieuwe vaardigheden door imitatie en vergroten van het inlevingsvermogen. Daarbij zijn spiegelneuronen ook actief als je jezelf voorstelt dat je bepaald gedrag zelf uitvoert (visualisatie). Maar het helpt ook door mensen op te zoeken die het voor jouw gewenste gedrag al vertonen. Tot slot kan je een verandering in je sociale omgeving versterken, door zelf het goede voorbeeld te geven en daarmee de spiegelneuronen van je omgeving te prikkelen.

Rob
‘… Ik weet van mezelf dat ik er goed in ben me dingen te verbeelden. Deze verbeeldingskwaliteit (spiegelneuronen) ga ik inzetten voor het verbeelden van een positieve in plaats van een negatieve uitkomst.’
Rob / 35 jaar, getrouwd, vader van 2 kinderen, leidinggevende bij een multinational.
Rob
‘… Ik beschouw mijn kinderen tegenwoordig als een belangrijke hulpbron (spiegelneuronen): zij geven een goed voorbeeld van ‘in het nu leven’. Mijn vrouw en ik hebben ons aangewend om bij het naar bed brengen van de kinderen te bespreken waar ze die dag tevreden over waren, waardoor we in het klein ook nog eens oefenen met successen vieren (dopamine).’
Rob / 35 jaar, getrouwd, vader van 2 kinderen, leidinggevende bij een multinational.
Rob
‘… Groot bijkomend voordeel is dat ik door mijn nieuwe gedrag een goed voorbeeld aan mijn medewerkers geef (spiegelneuronen).’
Rob / 35 jaar, getrouwd, vader van 2 kinderen, leidinggevende bij een multinational.

Rob
‘‘… De twee veranderversterkers hebben me goed geholpen mijn verandering vorm te geven. Ze geven praktische handvatten. Zo ben ik me gaan realiseren dat ik te veel op wilskracht doe, waardoor ik deze uitput, me vaak gestresst voel (teveel aan adrenaline) en daardoor slecht slaap. Door meer vaste gewoontes te creëren ontzie ik mijn wilskrachtspier. Daarnaast ben ik gaan hardlopen en fietsen, wat me ook helpt om stress los te laten. Het lijkt wel of adrenaline een hoofdrol speelt in mijn leven … Ik houd de aanmaak van dit hormoon in ieder geval behoorlijk in stand met mijn overtuiging dat ik alles in één keer foutloos moet doen. Dit hindert me bij het bereiken van mijn doelen. Mijn nieuwe, ‘helpende’ overtuiging is dat ik verantwoordelijk ben voor het nemen van de best mogelijke acties en beslissingen die op dat moment voorhanden zijn. Het effect daarvan is dat ik minder stress ervaar en meer ruimte hou om na te denken.’
Rob / 35 jaar, getrouwd, vader van 2 kinderen, leidinggevende bij een multinational.